Wybierz region

Wybierz miasto

    Lustracja niezgodna z prawem

    Autor: Marek Twaróg

    2005-02-04, Aktualizacja: 2005-02-04 07:29 źródło: Dziennik Zachodni

    Polska lustracja jest niezgodna z europejskim prawem, więc skazani w procesach będą mogli ubiegać się o odszkodowania. Niemożliwe? A jednak – gdy przeczytać dokładnie Rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady ...

    Polska lustracja jest niezgodna z europejskim prawem, więc skazani w procesach będą mogli ubiegać się o odszkodowania. Niemożliwe? A jednak – gdy przeczytać dokładnie Rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 1096 i Raport nr 7568 Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka jest jasne, że polskie ściganie kłamców lustracyjnych nie mieści się w europejskich normach prawnych.


    – To prawda – mówi nam Waldemar Gontarski, redaktor naczelny „Gazety Sądowej”, autor opinii prawnej w tej sprawie. – W Raporcie czytamy, że lustracja powinna zakończyć się przed 31 grudnia 1999 roku, bo do tego czasu demokracja powinna się utrwalić we wszystkich kiedyś komunistycznych krajach.

    Nie ma żadnych wątpliwości, że rezolucje Rady Europy są dla Polski wiążące. Gontarski przypomina orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – TK orzekł, że ustawa lustracyjna ma być zgodna ze standardami Rady Europy.

    Jak to się stało, że od 1997 roku, kiedy uchwalono ustawę lustracyjną (obszerną nowelę przyjęto w 1998 roku), nikt nie zauważył tej sprzeczności? Jak to się stało, że kolejni politycy, którzy przecież tworzą i powinni znać prawo nie zwrócili uwagi na tak ważny konflikt prawny? Wygląda na to, że wszyscy powielają błędne opinie wynikające ze zwykłego uproszczenia. Mówi się powszechnie, że Trybunał Konstytucyjny (na wniosek Prezydenta RP w 1998 roku) orzekł, że ustawa jest zgodna z Konstytucją i aktami prawnymi Rady Europy. Jednak Gontarski przypomina, że TK stwierdził tylko, że ustawa ta ma być zgodna z rezolucjami. I tyle. Trybunał nie badał tej zgodności, bo go o to nie pytano we wniosku.

    – Wszędzie czytam stwierdzenia, że TK potwierdził legalność ustawy. Stoi tak np. we wnioskach posłów (ostatnio posłów PiS-u) – mówi Gontarski. – Ten sam błąd powiela nawet Rzecznik Interesu Publicznego. Niedoinformowanie!

    Prawnicy, którzy podzielają opinię Gontarskiego utrzymują, że w takim razie wszyscy skazani prawomocnymi wyrokami mogą domagać się teraz odszkodowań, mogą też skarżyć się do Trybunału w Strasburgu. Sam Gontarski ma jeszcze inną refleksję dotycząca byłego marszałka Sejmu Józefa Oleksego:

    – Co to za marszałek, który nie umie zrobić użytku z prawa i podaje się do dymisji po wyroku sądu lustracyjnego?
    Wszystko wskazuje na to, że w Polsce tylko nieliczni w ogóle przeczytali ową Rezolucję i Raport. Czy jest szansa na zgodną z wszelkimi normami ustawę lustracyjną? Prawnicy zwracają uwagę, że jest możliwość uchwalenia ustawy dekomunizacyjnej opartej na prawie karnym. Niedawno Gontarski w „Angorze” zwrócił uwagę, że taka ustawa powinna się oprzeć na tzw. klauzuli norymberskiej, zawartej w rezolucji Rady Europy. Oznacza ona, że wciąż może być ścigany czyn, który kiedyś nie był przestępstwem, ale teraz w demokratycznym ustroju za przestępstwo powszechnie jest uważane. Donosicielstwo przestępstwem oczywiście nie było i nie jest. Jednak na skutek donosicielstwa wielu ludzi mogło ponieść poważne konsekwencje. I to jest furtka dla prawników. Czy jednak kiedykolwiek taki projekt ustawy ma szanse na uchwalenie?

    Opinia prawna dotycząca ustawy lustracyjnej tak bardzo zadziwiła świat polityczny i prawniczy, że nawet po publikacji w prestiżowej i czytanej w środowisku sędziowsko-adwokackim „Gazecie Sądowej” wszyscy nabrali wody w usta. Ustawę mogą zaskarżyć Prezydent, I Prezes Sądu Najwyższego i Marszałek Sejmu. Ale nikt tego nie robi.




    Kogo dotknęły już wyroki Sądu Lustracyjnego?
    Odchodzący niedawno Rzecznik Interesu Publicznego Bogusław Nizieński doprowadził do sądu między innymi:

  • Roberta Mroziewicza, byłego wiceministra obrony narodowej
  • posłów Ryszarda Chodynickiego, Tadeusza Matyjka, Ryszarda Smolarka.
  • Tomasza Kwiatkowskiego, byłego szefa kancelarii prezydenta Wałęsy
  • Jacka Hoffmana, likwidatora majątku PZPR.
  • 99 wniosków dotyczyło adwokatów i sędziów (też podlegają lustracji).
  • Sonda

    Uczniowie jednej z katowickich szkół zażądali wprowadzenia mundurków.Czy sądzisz że to dobry pomysł?

    • Tak (68%)
    • Nie (29%)
    • Trudno powiedzieć (4%)

    Korzystamy z cookies i local storage.

    Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.