Mikołów po odzyskaniu Niepodległości

Jaki był Mikołów po odzyskaniu niepodległości? Historyk Mariusz Dmetrecki opowiada nam o pierwszych latach wolnej Polski, gdy naszych żołnierzy witano chlebem i solą.
Zdjęcie Mikołowa wykonane 20 sierpnia 1919 r. przez wojskowe samoloty zwiadowczej eskadry
 ARC/ Ze zbiorów M. Dmetreckiego

Państwo Polskie powstaje z woli całego narodu. Rząd Polski zastąpi panowanie przemocy, która przez ponad sto lat ciążyła nad losami Polski. Teraz, gdy ojczyzna nasza jest wolna (...) ma przed sobą wielką pracę, musi stać się znowu potężna, wspaniała i bogata! Do tej służby wzywam was wszystkich w imieniu Polski! (...) - tak napisał w swojej odezwie do narodu Józef Piłsudski po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.


A w tym samym czasie na wielotysięcznych wiecach (między innymi w Bytomiu - 10 listopada 1918 r.) zgłaszano rezolucje na rzecz niepodległej Polski, w skład której miał wchodzić polski Śląsk. - Ludność polska na Śląsku zaczęła się organizować i tworzyć Rady Ludowe - wyjaśnia Mariusz Dmetrecki, historyk z Miejskiej Placówki Muzealnej w Mikołowie. - Powstawały też inne organizacje, jak na przykład Zjednoczenie Zawodowe Polskie. 17 listopada 1918 roku powołano w Mikołowie Radę Robotniczą i Żołnierską.

Na jej czele stanął tutejszy działacz narodowy Stefan Knapik.
Z kolei Rada Najwyższa Sprzymierzonych powołała specjalną komisję do spraw polskich. Komisja sformułowała w marcu 1919 roku swoje wnioski dotyczące przebiegu granicy państwa polskiego. Polska miała dostać cały Górny Śląsk, Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie, a w Prusach Wschodnich miał odbyć się plebiscyt. 
Spowodowało to nieporozumienia. W końcu zdecydowano, że odbędzie się na Górnym Śląsku plebiscyt. Nie spowodowało się to Polakom mieszkającym tutaj.

I wybuchło Pierwsze Powstanie Śląskie (noc z 16 na 17 sierpnia 1919 roku). 
 - W części północnej powiatu pszczyńskiego dowodził Stanisław Krzyżowski, który 17 sierpnia 1919 r. o godzinie 1 w nocy wymaszerował na Tychy, gdzie przez zaskoczenie powstańcy zdobyli dworzec kolejowy, folwark oraz pocztę - opowiada Dmetrecki. - W Mikołowie 180 osobowy oddział, dowodzony przez urodzonego w Wyrach Ryszarda Bąka, zaatakował Grenzschutz. - Po dwóch godzinach walki nie udało się jednak wyprzeć Niemców i opanować miasta. 


W tym czasie z polecenia marszałka Piłsudskiego generał Józef Haller bronił Śląska przed agresją niemiecką, a jego wojskowe samoloty zwiadowczej eskadry wykonywały zdjęcia lotnicze miast i osad Śląska. 
- 20 sierpnia 1919 r. zrobiono zdjęcie całego Mikołowa - informuje historyk. - Trudna sytuacja związana z wojną na Wschodzie zaostrzyła sytuację na Górnym Śląsku
.

Latem następnego roku wybuchło Drugie Powstanie Śląskie (spowodowały je ataki niemieckich bojówek na żołnierzy francuskich i działaczy Polskiego Komisariatu Plebiscytowego kierowanego przez Wojciecha Korfantego). 
- W okolicach Mikołowa powstańcami dowodził Franciszek Pudełko - wyjaśnia Mariusz Dmetrecki. - Po tym powstaniu polską akcją plebiscytową w Mikołowie kierował Miejski Komitet Plebiscytowy.

Jego prezesem był Jan Ligoń.
W zakładach drukarskich Karola Miarki opracowywano i drukowano wtedy książki i broszury, druki ulotne i liczne czasopisma polskie. W końcu o zawarciu Konwencji Genewskiej i podziale Górnego Śląska wkraczające oddziały wojska polskiego były witane "Hymnem na powitanie wojsk polskich" pióra Kazimierza Ligonia (była to nowa wersja "Roty Górnoślązaków". Tekst hymnu w ramce obok).

W Mikołowie polscy żołnierze pojawili się 29 czerwca 1922 roku. 
- Chlebem i solą przy bramie powitalnej przed miastem przyjmował ich burmistrz Wojciech Rybicki wraz z mikołowianką, niejaką Kasperczykową - mówi historyk. - Natomiast z balkonu ratusza gorące przemówienie powitalne wygłosił ówczesny proboszcz ks. prałat Aleksander Skowroński.

Damian Baran

  • Dziennik Zachodni
Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3